Kijken naar kunst is een kunst – of althans een kunde, iets dat je kunt leren. Je kunt je oefenen in ‘het vermogen om datgene wat in geest of gemoed leeft of daarin gewekt is, tot uiting of voorstelling te brengen op een wijze die schoonheidsontroering kan veroorzaken’, zoals Van Dale het woord kunst omschrijft.

Filosofie van het kijken –
Mieke Boon & Peter Henk Steenhuis

De laatste tijd heb ik een bijna onverzadigbare behoefte aan kijken naar kunst. Bovengenoemd boek is één van de meest interessante boeken die ik heb gehouden uit de collectie boeken van manlief. Het gaat over ‘kijken naar je eigen kijken’ vanuit verschillende filosofische perspectieven, zoals waarneming, religie, metafyscia, ethiek, (moderne) abstractie.

Picasso2kMijn eerste bewuste kennismaking met kunst was als tiener het ervaren van de Matthëus Passion en niet veel later Panorama Mesdag. Beide ervaringen hebben een onuitwisbare indruk op me gemaakt. Aan de deur van mijn tienerkamer hing een hele grote poster van Picasso die ik nog altijd heb en die veel over mezelf zei (alleen besefte ik dat toen nog niet).

Jaren later zag ik in Parijs de schilderijen van Chagall in het echt en de beelden van Rodin. En nog zoveel meer moois, waarbij ‘mooi’ niet eens uitdrukt wat ik toen werkelijk ervoer. ‘Overweldigd’ is een betere bewoording voor iets dat eigenlijk niet verwoord kan worden.

Heel blij ben ik met een aantal fraaie kunstboeken o.a. over de Franse impressionisten waarin ik uren kan bladeren en kijken, beelden en taal absorberend totdat ik helemaal volgezogen ben. Of het schitterende boek ‘Leven’ van de fotograaf Frans Lanting dat ik cadeau kreeg voor het maken van een fotoreportage voor een bedrijf. Inspirerende boeken die me voeden en me leren met andere ogen te kijken.

Ik heb veel om over na te denken en een ‘rondje bos’ leent zich daar uitstekend voor. Boaz geniet volop en speurt de bomen af naar eekhoorns.DSC08200

En terwijl ik half in de sloot languit bij de zwammen lig, stromen plots de tranen over mijn wangen. Ik kan de stroom niet stoppen en laat het komen. Er gebeurt ineens zoveel in mij. Het voelt bijna als het openbarsten van de aarde.DSC08184 DSC08192

Ineens begrijp ik iets meer van de drijfveren van kunstenaars, van hun verlangen naar datgene uit te drukken wat ze zien en/of willen weergeven, de innerlijke conflicten, de samenhang tussen vermogen en onvermogen. Er wordt me iets meer duidelijk van de relatie tussen kunst, stilte, en creativiteit. Ik voel heel fysiek wat kunst met de menselijke geest kan doen.
Kijken naar kunst is kijken naar je eigen kijken.
Naar kunst, naar jezelf, naar de wereld om je heen.

Ik leer over mezelf. En voel intens de pijn van ‘niet meer kunnen delen’ nu ik eindelijk zover ben om bepaalde dingen in perspectief te kunnen zien.
Met die pijn voel ik tegelijkertijd een diepe dankbaarheid over me heenkomen.
Ik besef dat mij een heel dierbaar cadeau wordt gegeven.
En voel hoe iets van loutering mij doorstroomt.
Een koolwitje fladdert om me heen en raakt heel even de plek van mijn hart.

Licht.
Het gaat altijd weer om het licht.
Of soms juist om de afwezigheid van licht.
Ik heb het boek besteld: De stilte van het licht.

Misschien is het wel die stilte van het licht wat ik zo graag wil proberen te vangen…DSC08042cb